Mış gibi anayasası

Anayasa Uzlaşma Komisyonu, “mış gibi” yaparak, yeni anayasa inşa ediyormuş izlenimi vermeye çalışıyor. 1982’de darbecilerin yaptıkları resmî dil tanımlamasına sahip çıkıyor. Allahtan Komisyon’da Kürtler var. Yoksa bu Türk- Müslüman- Laik ittifakı millete oybirliğiyle yeni anayasa yaptıklarını söyleyeceklerdi. Bu komisyon, etnik vurgusu olmayan demokratik bir başlangıç metnine ve vatandaşlık tanımına yanaşmıyor, anadiliyle eğitim hakkını tanımıyor, bölgelere yetki vermeyi düşünmüyor. Bu antidemokratik ittifak, BDP’nin önerdiği vicdani ret hakkını, Türkiye bu konuda AİHM tarafından defalarca mahkûm edilmesine rağmen ret ediyor. Kürtler, komisyonda herkes için demokrasi istiyor. Müslüman, laik Türkler direniyor.
1982 Anayasası’nda devletin dilinin Türkçe olduğu belirtilmekte. Devlet soyut bir kavram olup, somut bir dili olamaz. 1961 Anayasası, dili soyut devlet kavramıyla ilişkilendirmeden, devletin dili gibi soyut ve anlamsız bir kavramı kullanmadan sadece resmî dilin Türkçe olduğunu belirtmişti. Dili devlet konuşmaz, devlet yönetiminde görev alan insanlar devleti yönetirken dili araç olarak kullanırlar. Bu da resmî dildir. 1876 Anayasası’nda doğrudan resmî dilden söz edilmemiş, sadece devlette hizmet göreceklerin Türkçe bilmeleri şart koşulmuştur. Bugün ise dünyada, bölgelerde iki veya daha fazla resmî dil kullanımı kabul edilmiştir. Batı’yı bir yana koyup Latin Amerika ülkelerine bakalım.
MEKSİKA’nın resmî dili yoktur. İspanyolca ve 67 yerel dil ülkenin ulusal dilleri olarak kabul edilir. 2003 yılında çıkartılan “Yerli Halkların Dil Hakları Kanunu” ile yerli vatandaşların çift dilli ve çok kültürlü olarak zorunlu eğitime ulaşacağı belirtilmiştir.


ARJANTİN
’in resmî dili İspanyolcadır. Ancak Corrientes bölgesinde Guarani dili, Chaco vilayetinde Qom (Toba), Moqoit ve Wichi dilleri İspanyolcayla beraber resmî dil ilan edilmiştir.

2009 yılında ismi “ÇOKULUSLU BOLİVYA DEVLETİ olarak değiştirilen Bolivya’da ülke dâhilinde konuşulan toplam 37 dil resmî dil olarak kabul edilmiştir. Ülkede kanunen herkes kendi dilinde eğitim görme hakkına sahiptir.


EKVADOR
’un resmî dili İspanyolca olmakla birlikte Quechua ve Shuar dilleri “kültürlerarası ilişki resmî dili” olarak sayılır. Geri kalan 13 dil ise her etnik grubun yaşadığı bölgede resmî dil olarak kabul edilir.


KOLOMBİYA
’da anayasaya göre ülkenin resmî dili İspanyolcadır. 68 adet etnik topluluğa ait dil ve lehçenin de kendi bölgelerinde resmî dil olduğu 10. maddede ifade edilmiştir. Yine aynı maddede eğitimin çift dilli olacağı belirtilmiştir


ŞİLİ
’nin anayasada belirtilmiş resmî dili yoktur. Şili’de kullanılan toplam 10’a yakın dil mevcuttur. 1993 yılında çıkarılan “Yerliler Kanunu” ile etnik gruplar ve dilleri tanınmıştır.

Bu konuda Türkçe ile ilgili örnekler de verelim. 1 Ocak 2010’dan bu yana MAKEDONYA’nın Gostiva bölgesinde Makedonca ile Arnavutçanın yanı sıra Türkçe de resmî dil olarak kullanılıyor. Gostivar’da nüfusun yüzde 10’unu Türkler oluşturuyor. Ayrıca KOSOVA’nın Prizren bölgesinde Türkçe resmî dil statüsünde.


IRAK
anayasasında Kürtçe ve Arapça resmî dil olarak tanımlanırken, Türkmence, Asurice ve Süryanice bölgesel resmî dil olarak tanınmış.
Türkiye bu hâliyle Latin Amerika’nın 15-20 yıl gerisinde kaldığı gibi, Irak, Makedonya ve Kosova’nın da gerisinde durmakta. Uzlaşma Komisyonu’nun BDP dışındaki üyeleri statükoyu muhafazada uzlaşmış görünüyor.

http://www.taraf.com.tr/umit-kardas/makale-mis-gibi-anayasasi.htm

Bir Cevap Yazın